0 Comments

२५ अक्टोबर २०२५, काठमाडौं। तिहार पर्वको अन्तिम दिनहरू सकिएपछि, बागमती प्रदेशको राजधानी हेटौँडा नेपालको एक अत्यन्तै धार्मिक र दृष्यात्मक पर्व छठमा केन्द्रित भएको छ।

मधेश क्षेत्र मात्रको पर्व नभएर हेटौँडामा छठ राष्ट्रिय एकताको शक्तिशाली प्रतीक बनेको छ, जसले ठूलो भीड आकर्षित गर्दै जीवन्त सांस्कृतिक आदानप्रदान प्रदर्शन गर्दछ।

यस वर्ष चार दिने पर्वको तयारी पूरा भएको छ, जसले हेटौँडा-१ मा रहेको राप्ती नदीको किनारलाई प्रकाश र भक्तिको चम्किलो दृश्यमा परिणत गरेको छ।

राप्ती नदी घाटको भव्य परिवर्तन

संयुक्त मधेसी सेवा समाज नेपाल छठ पूजा समारोह समिति जस्ता संस्थाहरूले नेतृत्व गरेको वार्षिक तयारी इन्जिनियरिङ्ग र कलात्मक उपलब्ध हो।

प्रकाश: हेटौँडा बजारको राप्तीरोड क्षेत्रदेखि राप्ती पुलसम्म रहेका नदी किनारहरूलाई रंगीन र चम्किलो बत्तीले सजाइएको छ, साथै स्वागत र सहायक गेटहरू निर्माण गरिएका छन्।

भक्तजनको सुविधा: धेरै संख्यामा उपासकहरूलाई आवास गराउन समितिले धेरै तन्बाहरू र ३५ वटा ठूला पण्डालहरू निर्माण गरेको छ। प्रत्येक पण्डाल २० फिट चौडा र ६५० फिट लामो राखिएको छ, जसले यस वर्ष अनुमानित ६२,००० भक्तजनको लागि ठाउँ सुनिश्चित गर्दछ।

शुद्धतामा ध्यान: पवित्र स्थलको वरिपरि गहिरो सफाइ र सजावटका कार्यहरूले पर्वको आध्यात्मिक र वातावरणीय शुद्धतामा रहेको जोडलाई जनाउँछ।

मकवानपुरमा राष्ट्रिय सद्भावनाको प्रतीक

मकवानपुर (जहाँ हेटौँडा अवस्थित छ) जस्ता पहाडी क्षेत्रहरूमा छठको उदय महत्त्वपूर्ण सांस्कृतिक घटना बनेको छ। आयोजकहरूले जोड दिएका छन् कि प्रत्येक वर्ष बढ्दो संख्यामा भक्तजनले समुदायबीचको गहिरो भावनालाई हाइलाइट गर्दछ।

“मकवानपुरमा प्रत्येक वर्ष छठ मनाउने मानिसहरूको बढ्दो संख्याले मधेशी र पहाडी समुदायबीचको सद्भावना र गहिरो सम्बन्धलाई अझ बलियो बनाउँछ,” आयोजना समितिका एक प्रवक्ताले भने।

यसरी छठ क्षेत्रीय सीमाहरूभन्दा टाढा गएर सामूहिक नेपाली पहिचान र परम्परालाई बढावा दिँदै शक्तिशाली अन्तःसांस्कृतिक पुलको रूपमा काम गर्दछ।

छठ पर्व २०८२: अनुष्ठानका मितिहरू र महत्त्व

दिन मिति (वि.सं.) मिति (२०२५ ई.सं.) अनुष्ठानको नाम महत्त्व
पहिलो दिन कार्तिक ८ अक्टोबर २५ (शनिबार) नहाय-खाय पवित्र स्नान र एक पवित्र, सात्विक भोजन गरेर व्रत सुरु गरिन्छ।
दोस्रो दिन कार्तिक ९ अक्टोबर २६ (आइतबार) खरना दिनभरिको व्रतपछि साँझमा विशेष मिठो खाना (खीर) खाइन्छ।
तेस्रो दिन कार्तिक १० अक्टोबर २७ (सोमबार) सन्ध्या अर्घ्य छठको मुख्य दिन; नदीमा उभिएर अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिइन्छ।
चौथो दिन कार्तिक ११ अक्टोबर २८ (मङ्गलबार) उषा अर्घ्य व्रत समाप्त हुन्छ, उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिई समृद्धि र कल्याणको आशीर्वाद मागिन्छ।

प्रसादको महत्त्व

भक्तजनहरूले परम्परागत प्रसाद तयारी सक्रिय रूपमा गरिरहेका छन्, जसका लागि सामग्रीहरू स्थानीय बजारबाट स्रोत गरिएका छन्। मुख्य वस्तुहरूले कृतज्ञता र प्रकृतिको उदारतालाई प्रतीक गर्दछन्:

  • केरा र विभिन्न ताजा फलफूलहरू
  • उखु र अदुवाको बोट
  • मिठाईहरू
  • बाँस र माटोबाट बनेका वस्तुहरू (जस्तै सूप र दिया)

समन्वयक रविरञ्जन कुमार कालवारको भनाइअनुसार, व्रतको मुख्य उद्देश्य अटल भक्तिद्वारा “परिवारको सुख, शान्ति, रोगमुक्ति र इच्छा पूर्ति” को खोजी हो।

निष्कर्ष: हेटौँडामा हेर्नै पर्ने पर्व

राप्ती नदीमा हुने छठ पर्व धार्मिक अनुष्ठानभन्दा बढी हो; यो हेटौँडामा गहिरो रूपमा जडिएका सांस्कृतिक मूल्यहरू र समुदाय भावनाको आकर्षक प्रदर्शन हो।

स्थानीय तथा भ्रमणकारी दुवैको लागि, अस्ताउँदो र उदाउँदो सूर्यलाई अनुष्ठानात्मक अर्घ्य दिन चम्किलो नदी किनारमा हजारौं भक्तजनको जमघटले नेपाली भक्तिको अविस्मरणीय अनुभवको प्रतिज्ञा गर्दछ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Related Posts